Poprawka, egzamin komisyjny, warunek – Twoje prawa w sesji

Egzamin nie poszedł? To się zdarza i zwykle nie jest koniec świata. Najważniejsze zasady sesji stoją w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a szczegóły – terminy, wnioski, limity punktów – w regulaminie studiów Twojej uczelni. Poniżej: co Ci przysługuje zawsze, co zależy od regulaminu i na co uważać, żeby jedna nieudana sesja nie skończyła się skreśleniem.

Spis treści

• W skrócie
• Ile masz terminów
• Za poprawkę nie płacisz
• Egzamin komisyjny – kiedy i jak
• Nie zdałeś – co dalej
• Choroba albo kryzys w czasie sesji
• Ściąganie i plagiat
• Kiedy grozi skreślenie
• Kto Ci pomoże
• Więcej o sesji
• Źródła

⇑W skrócie

• Za poprawkę, egzamin i egzamin komisyjny nie płacisz – uczelnia nie może pobierać opłat za sprawdzanie efektów uczenia się (art. 80 ust. 6 ustawy).
• Masz prawo do egzaminu komisyjnego z obserwatorem, którego sam wskazujesz (art. 85).
• Gdy nie zaliczysz przedmiotu, regulamin zwykle pozwala na wpis warunkowy i powtarzanie przedmiotu – ale na studiach stacjonarnych powtarzanie zajęć może być płatne (art. 79).
• Nieuzyskanie zaliczenia semestru w terminie to powód, dla którego uczelnia może Cię skreślić – od takiej decyzji odwołujesz się w ciągu 14 dni.
• Terminy wniosków są krótkie – często liczone w dniach. Sprawdź je w regulaminie, zanim będą potrzebne.

⇑Ile masz terminów

Liczbę podejść do egzaminu ustala regulamin studiów, nie ustawa. Najczęściej masz termin podstawowy w sesji i termin poprawkowy w sesji poprawkowej. Kiedy jest sesja poprawkowa na dużych uczelniach w roku 2026/2027, sprawdzisz na stronie Terminy sesji 2026/2027.

Warto wiedzieć:

• nieusprawiedliwiona nieobecność na egzaminie zwykle oznacza utratę terminu – tak, jakbyś nie zdał;
• usprawiedliwiona (np. zwolnienie lekarskie złożone w terminie z regulaminu) zwykle daje prawo do nowego terminu;
• to, czy w terminie poprawkowym możesz poprawiać ocenę pozytywną, też zależy od regulaminu.

⇑Za poprawkę nie płacisz

Ustawa mówi wprost: uczelnia nie pobiera opłat za czynności związane z weryfikacją efektów uczenia się (art. 80 ust. 6). Po ludzku: egzamin, zaliczenie, poprawka, egzamin komisyjny i obrona są bezpłatne – także na studiach niestacjonarnych i na uczelni prywatnej. Płacić możesz najwyżej za powtarzanie zajęć, o czym niżej. Więcej o opłatach – w poradniku Prawa studenta.

⇑Egzamin komisyjny – kiedy i jak

Egzamin komisyjny to nie „trzeci termin dla każdego”. To narzędzie na sytuację, w której uważasz, że ocena była niesprawiedliwa albo egzamin przeprowadzono nieprawidłowo. Ustawa daje Ci prawo do egzaminu komisyjnego przy udziale wskazanego przez Ciebie obserwatora (art. 85 ust. 1) – zwykle wskazuje się przedstawiciela samorządu studenckiego albo opiekuna roku.

• Wniosek składasz do dziekana (albo innej osoby wskazanej w regulaminie) – z krótkim uzasadnieniem, co było nie tak.
• Termin na wniosek jest w regulaminie i bywa bardzo krótki – czasem kilka dni od ogłoszenia wyniku. Po jego upływie wniosek przepada.
• Skład komisji i to, czy egzaminator, który wystawił ocenę, może w niej zasiadać, też opisuje regulamin.

⇑Nie zdałeś – co dalej

Gdy po poprawce przedmiot jest niezaliczony, regulamin studiów daje zwykle kilka dróg:

• wpis warunkowy – przechodzisz na kolejny semestr albo rok z „długiem” i zaliczasz przedmiot później. Regulamin określa, ile punktów ECTS deficytu jest dopuszczalne;
• powtarzanie przedmiotu – uczestniczysz w zajęciach jeszcze raz. Ustawa pozwala uczelni publicznej pobierać opłatę za powtarzanie zajęć na studiach stacjonarnych z powodu niezadowalających wyników w nauce (art. 79 ust. 1 pkt 2) – stawkę znajdziesz w cenniku uczelni;
• powtarzanie semestru lub roku – gdy zaległości jest za dużo na wpis warunkowy.

Przy wpisie warunkowym zapisz sobie termin, do kiedy musisz zaliczyć zaległy przedmiot – niezaliczenie go w czasie bywa powodem skreślenia.

⇑Choroba albo kryzys w czasie sesji

• Zwolnienie lekarskie – dostarcz je w terminie z regulaminu (często kilka dni). Jak dostać zwolnienie i usprawiedliwić nieobecność, piszemy w poradniku Leczenie na studiach.
• Urlop od zajęć – ustawa przewiduje też urlop, na którym wolno Ci zdawać egzaminy (art. 85 ust. 1). Przydaje się, gdy możesz się uczyć, ale nie dasz rady chodzić na zajęcia.
• Indywidualna organizacja studiów (IOS) – przesunięte terminy zaliczeń, inny harmonogram. Studentce w ciąży i studentowi-rodzicowi uczelnia nie może odmówić IOS ani urlopu.
• Gdy sesja przytłacza psychicznie – nie czekaj. Bezpłatne telefony i poradnie uczelni zebraliśmy w poradniku Zdrowie psychiczne na studiach.

⇑Ściąganie i plagiat

Ściąganie na egzaminie i plagiat w pracy zaliczeniowej to nie tylko ryzyko oceny niedostatecznej. Za naruszenie przepisów obowiązujących w uczelni student odpowiada dyscyplinarnie (art. 307), a katalog kar jest zamknięty: upomnienie, nagana, nagana z ostrzeżeniem, zawieszenie w prawach studenta do roku i wydalenie z uczelni (art. 308). Plagiat może mieć też skutki karne na podstawie prawa autorskiego.

⇑Kiedy grozi skreślenie

Uczelnia może Cię skreślić m.in. za stwierdzony brak postępów w nauce i za nieuzyskanie zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie (art. 108 ust. 2). Skreślenie to decyzja administracyjna: sprawdź, czy ma uzasadnienie i pouczenie, i złóż odwołanie w ciągu 14 dni. Opisz w nim okoliczności, których dziekanat nie znał (choroba, sytuacja rodzinna, praca), i dołącz dokumenty. Równolegle sprawdź, czy przysługuje Ci wpis warunkowy, powtarzanie semestru albo urlop – czasem to rozwiązuje sprawę lepiej niż spór. Krok po kroku opisujemy to w poradniku Prawa studenta.

⇑Kto Ci pomoże

• Samorząd studencki – na wielu uczelniach działa rzecznik praw studenta albo komisja ds. dydaktyki; pomogą z wnioskiem i wskażą obserwatora na egzamin komisyjny.
• Parlament Studentów RP prowadzi Centrum Wsparcia Studentów – tam zadasz pytanie o swoje prawa.
• Regulamin studiów – zawsze najpierw. Jeśli ktoś powołuje się na zasadę, której nie ma w regulaminie ani w ustawie, poproś o podstawę prawną na piśmie.

⇑Więcej o sesji

⇑Źródła

• Ustawa z 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce: art. 75 (regulamin studiów), art. 79 i 80 (opłaty), art. 85 (prawa studenta), art. 108 (skreślenie), art. 307–308 (odpowiedzialność dyscyplinarna).
• Kodeks postępowania administracyjnego – termin 14 dni na odwołanie od decyzji.
• Parlament Studentów RP – Centrum Wsparcia Studentów (stan na 28.10.2026).

Stan na 28 października 2026 r. Zasady z ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce; terminy, liczba podejść i limity ECTS zależą od regulaminu studiów Twojej uczelni.