Sesja to kilka tygodni, w których śpimy mniej, pijemy więcej kawy i stresujemy się bardziej niż przez resztę semestru. Trochę stresu pomaga się zmobilizować, ale za dużo – i za mało snu – odbiera to, co udało się wkuć. Poniżej: ile kofeiny to jeszcze bezpiecznie, co z energetykami i „tabletkami na koncentrację”, co realnie pomaga na stres i gdzie szukać pomocy, gdy jest naprawdę źle.
Spis treściEuropejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) w opinii z 2015 r. uznał, że u zdrowych dorosłych nie budzi obaw do 200 mg kofeiny jednorazowo i do 400 mg w ciągu doby. W ciąży limit to 200 mg na dobę. EFSA zwraca też uwagę, że 100 mg tuż przed snem może u części osób skrócić i spłycić sen – a sen jest w sesji ważniejszy niż kolejna godzina nauki.
Ile kofeiny jest w popularnych napojach (szacunki EFSA):
| Napój | Porcja | Kofeina (ok.) |
|---|---|---|
| espresso | 60 ml | 80 mg |
| kawa parzona (filtrowana) | 200 ml | 90 mg |
| napój energetyczny | 250 ml | 80 mg |
| herbata | 220 ml | 50 mg |
| cola | 355 ml | 40 mg |
Kofeina może też być w tabletkach „na pobudzenie”, gumach i suplementach przed treningiem – licz ją razem z kawą.
Napój energetyczny ma zwykle tyle kofeiny co kubek kawy, ale pije się go szybciej i często po kilka puszek, do tego dochodzi cukier. W Polsce od 1 stycznia 2024 r. obowiązuje zakaz sprzedaży napojów energetyzujących osobom poniżej 18 lat. Za energetyk ustawa uznaje napój z kofeiną powyżej 150 mg na litr albo z tauryną. Na studiach zakaz Cię już nie dotyczy, ale limit 400 mg kofeiny na dobę – tak.
W sesji wraca pomysł, żeby „pożyczyć” od kogoś lek na ADHD (metylofenidat) albo modafinil. Przeglądy badań nad zdrowymi osobami pokazują, że poprawa jest niewielka albo żadna – mniejsza niż efekt dobrze przespanej nocy. Za to skutki uboczne są realne: kołatanie serca, bóle głowy, niepokój, problemy ze snem.
Do tego prawo: metylofenidat jest w Polsce substancją psychotropową, dostępną tylko na specjalną receptę. Posiadanie go bez recepty jest przestępstwem z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Jeśli podejrzewasz u siebie ADHD, idź do psychiatry – na NFZ bez skierowania.
Dorośli potrzebują co najmniej 7 godzin snu. W czasie snu mózg utrwala materiał z dnia, więc noc przed egzaminem spędzona nad książkami często daje mniej, niż zabiera. Studenci, którzy regularnie zarywali noce, mieli w badaniach niższe średnie. Jak zaplanować naukę tak, żeby zostało czasu na sen – w poradniku Jak się uczyć do sesji.
Jeśli od tygodni nie śpisz, nie jesz, nie możesz się do niczego zmusić, masz ataki paniki albo myśli, że nie chcesz żyć – to nie jest „zwykły stres sesyjny”. Porozmawiaj z kimś od razu.
Większość dużych uczelni ma bezpłatne poradnie psychologiczne dla studentów, a do psychologa i psychiatry na NFZ nie potrzebujesz skierowania. Adresy poradni uczelni, Centra Zdrowia Psychicznego i to, jak wziąć urlop od zajęć, gdy trzeba zwolnić, opisujemy w poradniku Zdrowie psychiczne na studiach.
Kiedy zaczyna się i kończy sesja zimowa na 12 dużych uczelniach – z poprawkami i przerwą semestralną.
Sprawdź terminy »Testowanie się i powtórki rozłożone w czasie – metody, które w badaniach wypadają najlepiej.
Przeczytaj poradnik »Co możesz, gdy egzamin nie poszedł: ile masz terminów, za co nie płacisz, kiedy grozi skreślenie.
Poznaj swoje prawa »Stan na 28 października 2026 r. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani psychologa.
poleca:
